"یادداشت روابط عمومی"

به گزارش روابط عمومی اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان یزد، گاهی مشاهده‌ می کنیم در خیابان‌های شهر، یک پارادوکس تلخ و تکراری در جریان است، جوانی را می‌بینیم که با مدرک کارشناسی ارشدِ یک رشته‌ی تئوریک، پشت فرمان تاکسی اینترنتی نشسته و از سرخوردگی یا حقوق اندک می‌گوید؛ و در آن سوی شهر، صاحب یک کارگاه تولیدی یا مدیر یک کارخانه صنعتی به دنبال یک تکنسین ماهر، یک جوشکارِ استاندارد یا یک مکانیکِ صنعتی می گردد و نمی‌یابد! این دو تصویر، روایتگر یک زخم عمیق در کالبد اقتصاد کشور است؛ زخمی به نام شکاف مهارتی بین نسل‌ها، به طوری که در گذشته داشتن مهارت برای هر فرد از نوجوانی و جوانی یک امر عادی بود ولی امروز از یادها رفته و به تدریج مدرک‌گرایی جای آن را گرفته است.

*دست‌های ماهر در برابر قاب‌های طلایی مدرک گرایی

سال‌هاست که در تله‌ی مدرک‌گرایی گرفتاریم. نظام آموزشی و رسانه‌ای ما، نسل‌به‌نسل به جوانان ما القا کرده است که رستگاری تنها در گروِ پوشیدن روپوش سفید، نشستن پشت میزهای اداری و گرفتن مدرک دانشگاهی است. ما دست‌های پینه‌بسته‌ی مهارت را در برابر قاب‌های طلایی مدرک گرایی قربانی کردیم و نتیجه‌اش شد تولیدِ انبوهِ فارغ‌التحصیلانی که سوادِ تئوریک دارند، اما سوادِ بازار نه، هرچند که از لحاظ تحصیل کشوری هستیم با جوانان تحصیلکرده و این مایه ی مباهات است.

کمرنگ شدن مهارت در بین نسل جدید، صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه فاجعه‌ای است که سرمایه‌های ملی را می‌بلعد چراکه نیروی انسانی برای هر کشوری یک سرمایه بی بدیل است، وقتی مهارتِ جوانِ ما با نیازِ واقعیِ صنعتِ مان هم‌خوانی نداشته باشد، ما در واقع در حال تولید بیکاری، راندمان پایین و وارداتِ مهارت هستیم.

اما در این میان، قهرمانِ خاموش و مغفول‌مانده‌ی این میدان کیست؟

آموزش فنی و حرفه‌ای، یک نهاد آموزشیِ صرف نیست؛ بلکه پل ارتباطی میان استعدادهای خام و چرخ‌دنده‌های صنعت است. اگر دانشگاه‌ها مغزافزارِ تئوریک، تولید می‌کنند، فنی و حرفه‌ای باید ابزارافزار و مهارتِ عملی را به آن‌ها تزریق کند. اما آیا مسیولان و رسانه ها در حق این بازوی توانمند، بی‌انصافی نکرده‌اند؟

زمان آن رسیده که روایتِ غالب را بشکنیم، فنی و حرفه‌ای نباید پناهگاهِ بازماندگان از کنکور باشد؛ بلکه باید به خط مُقدم جهش تولید تبدیل شود تا با رمز " هر ایرانی یک مهارت" اقتصاد مقاومتی و رونق اقتصاد کشور را رقم بزنیم.

*سه ضلع برای تغییر مسیر

برای پیدا کردن این حلقه گم شده و احیای جایگاه  آموزش فنی و حرفه‌ای، ما به یک نهضت ملیِ تغییر مسیر نیاز داریم که سه ضلع اصلی دارد:

۱_تغییر روایت رسانه‌ای و فرهنگی؛ رسانه‌ها، سینما و خانواده‌ها باید قهرمانانِ جدیدی را نمایش دهند. قهرمانانی که با تکیه بر علم و مهارتِ فنی در کنار هم، ثروت آفرینی می‌کنند، چرخِ اقتصاد را می‌چرخانند و حتی برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی شغل ایجاد می‌کنند و یا پس از فارغ‌التحصیلی کارآفرین می شوند. ما باید در رسانه‌ها به اندازه‌ی مصاحبه با یک پزشک، به یک استادکارِ ماهرِ صنعتی یا یک تکنسینِ نوآورِ کشاورزی بها بدهیم.

۲_به‌روزرسانی مهارت‌ها؛ دنیا با سرعت نور در حال تغییر است. هوش مصنوعی، رباتیک، اینترنت اشیاء و تکنولوژی‌های نوین در حال بلعیدن مشاغل سنتی هستند. فنی و حرفه‌ای باید از حالت آموزش‌های سنتی و کارگاهیِ دهه‌ی شصت و هفتاد خارج شود و به یک آزمایشگاهِ مهارت‌های آینده تبدیل گردد. سرفصل‌ها باید هر سال، شانه‌به‌شانه‌ی نیازهای روزِ صنایع بومی و جهانی بازنگری شوند.

۳_پیوندِ ناگسستنیِ صنعت، آموزش و اشتغال؛ مدارکِ فنی و حرفه‌ای باید در بازار کار؛ ضمانت‌نامه‌ی اشتغال باشند. باید به سمتی برویم که صنایع، خودشان در طراحیِ دوره‌های مهارتی حضور داشته باشند و در ازایِ جذبِ این نیروهای ماهر، از مشوق‌های مالیاتی و بیمه‌ای بهره‌مند شوند. مهارت‌آموزی باید به کارآفرینیِ مهارت‌محور گره بخورد.

لزوم آموزش فنی و حرفه‌ای در کنار تحصیلات دانشگاهی برای هر فرد؛ راه نجاتِ اقتصادِ ایران از چاهِ مدرک‌گرایی است. بیایید با تغییر مسیر، صدایِ چرخ‌دنده‌های مهارت را رساتر، به گوشِ سیاست‌گذاران و جامعه برسانیم.